เมื่อพูดถึงภูเขาหรือ “เขา” ตามภาษาท้องถิ่น เขาไม้งามจัดว่าเป็นแหล่งสมบูรณ์ด้วยไม้ป่านานาพันธุ์ อยู่ในเขตหมู่ที่ 2 ต. เกาะพะงัน กิ่งอำเภอเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี สูงจากระดับน้ำทะเล 498 เมตร ดูเด่นสง่าในบรรดาภูเขาทั้งหลายทางทิศใต้ หากลากเส้นจากทิศเหนือที่เขาท่านุ้ย ซึ่งเด่นสง่าอยู่เรื่อยมาจะผ่านเขาหน้าวัด (วัดมธุรวราราม) แล้วมาสุดที่เขาไม้งาม คนเกาะพะงันเมื่อเอ่ยชื่อ “เขาไม้งาม” ทุกคนย่อมรู้จักส่วนคนนอกที่มาเที่ยวเกาะพะงัน คงยังไม่เข้าใจตามที่เขียนบอก ดังนั้นเมื่อใครต้องการรู้ว่าเขาลูกไหนคือ “เขาไม้งาม” ให้ยึดที่ว่าการกิ่งอำเภอเกาะพะงันหรือถนนหลวงหน้ากิ่งอำเภอเป็นหลัก ภูเขาสูงใหญ่ซึ่งดูเหมือนจะปิดกั้นถนนทางหลวงด้านทิศเหนือคือ “เขาหรา” มีความสูงกว่าระดับน้ำทะเล 627 เมตร สังเกตดูให้ดี เมื่อหันหน้าไปทางทิศตะวันออกยอดเขาทางซ้ายมือดูเหมือนจะต่อกับเขาหราคือ เขาท่านุ้ย สูงกว่าระดับน้ำทะเล 452 เมตร ถัดมาอีกยอดคือ เขาหน้าวัด สูงกว่าระดับน้ำทะเล 453 เมตร แล้วยอดถัดมาคือ เขาไม้งาม กว่าจะรู้จักเขาไม้งามก็ได้รู้จักเขาหรา เขาท่านุ้ย เขาหน้าวัด ภูเขาทั้งหมดนี้อยู่ในเขตวนอุทยานน้ำตกแพง

ในวัยหนุ่มได้เข้าไปเที่ยวหาของป่ากับคุณน้าวัฒน์ โชติช่วง ท่านเป็นพรานบ้านชำนาญการหาของป่า โดยเฉพาะป่าเขาไม้งาม ไม้งามสมชื่อ ไม้สวย (ซวย) ลำต้นกลมสูง ถัดมาไม้ยางแต่ละต้นก็ไม่ได้น้อยหน้า ไม้จิก ไม้มังตาน ไม้สักหิน ไม้ตางหล ไม้กระท่อมหมูฯลฯ ไม้แต่ละต้นพุ่งสูง ไม่คดงอ มีกิ่งน้อย ส่วนมากกิ่งจะอยู่ตอนใกล้ยอด ไม้แต่ละต้นแต่ละพันธุ์เหมือนกับจะโชว์ธรรมชาติของมัน บางต้นมีเถาวัลย์พันเกาะและทอดไประหว่างไม้สองสามต้นแกว่งไปมาตามลม ส่วนสัตว์ป่า ลิง ค่าง มีให้เห็นเป็นระยะ เมื่อเห็นคนจะกระโดดกระโจนจากไม้ต้นหนึ่งไปอีกต้นหนึ่ง ส่งเสียงร้องเกรียวๆ ค่างง่อๆๆ ทำให้ขนลุก

ผู้ที่ได้สัมผัสธรรมชาติอย่างแท้จริง ย่อมเปลี่ยนวิธีคิดจากเดิมได้ง่ายกว่าผู้ที่ยังไม่ได้สัมผัส

ผู้บันทึก ครั้งเที่ยวสำรวจป่าเขา ต้นกำเนิดของ “ธารน้ำรัก” ซึ่งรู้จักในนาม “น้ำตกแพงใหญ่” ได้ถือโอกาสเข้าไป สำรวจดูความสมบูรณ์ของป่าเขาไม้งาม ซึ่งเป็นต้นกำเนิดของ “ธารน้ำค้างพลู” และรู้จักในนาม “น้ำตกแพงน้อย” เพื่อดูอีกครั้ง ต้องผิดหวังอย่างมาก เพราะป่าที่เคยเห็นในกาลก่อน ถูกโค่นทำลาย เปลี่ยนสภาพเป็นป่าไม้ต้นเล็กที่พงหญ้าขึ้นปกคลุมหญ้าโชน หญ้าคา หญ้าคมบาง เถาหนาม งอกขึ้นแซมปะปนอยู่ในป่าเกิดใหม่ ผู้บันทึกบุกดงพงหญ้าอย่างลำบาก ระวังหนามแหลม หญ้าคมจะขีดบาด แม้จะระวังก็ถูกขีดบาดผิวหนัง ตามมือตามเท้า เลือดซิบไหล มดก็กัด คันและร้อน กว่าจะหลุดออกได้ทุลักทุเล ครั้นเดินเข้าสู่ป่าโปร่งได้พบเห็นไม้ขนาดผ่าศูนย์กลาง 3-4 นิ้วถูกโค่น ตัดเป็นท่อ ยาวขนาด 1 เมตร รวม กันอยู่หลายกอง มีหลุมเผาถ่านหลายหลุม บางหลุมเปิดเก็บถ่านใส่กระสอบวางอยู่ รอนำออกไป ส่วนไม้ที่ตัดเป็นท่อนรวมกองอยู่นั้นคือวัตถุดิบที่เตรียมเข้าเผา เดินหน้าต่อ มุ่งสู่ยอดเขาไม้งาม อยู่ห่างจากหลุมเผาถ่านไม่ไกลนัก เมื่อเดินผ่านป่าโปร่งออกไปก็ใกล้ยอดเขาไม้งามเข้าไปทุกที ป่าไม้เถาวัลย์บริเวณนี้ยังคงสภาพเดิม ป่าชื้น อากาศค่อนข้างเย็น ได้ช่วยผ่อนคลายความร้อน ความอ่อนเพลียลงได้บ้างและช่วยเพิ่มพลังให้กลับคืนมีเรี่ยวแรง พอจะเดินเที่ยวชมป่าไม้ เถาวัลย์ ดอกไม้ป่า จนกระทั่งเดินขึ้นไปถึงยอดเขาไม้งาม แม้จะรกบ้าง ก็ยังสามารถมองเห็นเกาะสมุย หมู่เกาะอ่างทองและทิวทัศน์ของทะเลริมเกาะพะงันได้ไปครึ่งหนึ่ง

คนชอบป่าย่อมพอใจต่อป่า คนชอบสิ่งใดย่อมผูกพันกับสิ่งนั้นเป็นธรรมดา

บ่ายมากแล้ว จึงย้อนลงยังแหล่งกำเนิดต้นน้ำ “ร่องค้างพลู” ซึ่งไหลเลาะเลี้ยวไปตามซอกเขาไปตกที่ผาแพง เรียกตรงจุดน้ำตกนี้ว่า “น้ำตกแพงน้อย” ระยะความยาวของธารน้ำร่องค้างพลู ประมาณ 2 ก.ม. คือตั้งแต่ต้นน้ำลำธารสายนี้ ตลอดทั้งสาย ป่าไม้ใหญ่ที่เคยสมบูรณ์ถูกตัดโค่นทำลายลง เพื่อประโยชน์คือทำไร่ ปลูกข้าวจ้าว ข้าวเหนียว ปลูกผัก สักระยะแล้วปล่อยทิ้งเป็นป่ารกไม่สมบูรณ์เหมือนก่อน รกด้วยพงหญ้าเป็นป่าที่ไม่พึงปรารถนาอีกต่อไป

เมื่อไม้ไม่สมบูรณ์ น้ำก็ไม่สมบูรณ์ เมื่อต้องการให้น้ำสมบูรณ์ก็ต้องรักษาป่า

วันที่ 12 กันยายน พ.ศ. 2518 เมื่อเขื่อนน้ำล้นถูกผู้ไม่เห็นด้วยขึ้นมาปล่อยน้ำจนหมด ไม่กี่วันต่อมา ฝนตกกระหน่ำจนน้ำในลำธารไหลตลอดสาย จึงปิดประตูทรายและประตูน้ำ กักเก็นน้ำให้ล้นเขื่อน พวกเด็กพอรู้ว่าเขื่อนมีน้ำก็พากันมาอาบเล่นสนุกสนาน ชาวบ้านนำผ้ามาซักและอาบน้ำ เห็นแล้วก็สบายใจ

วันที่ 27 กันยายน พ.ศ. 2518 เสร็จจากภาระกิจช่วงเช้าครึ่งวันผ่านไป หลังเที่ยงจึงชวนสามเณรชาญยุทธ สมหวัง สามเณรโชดก พูลเพิ่ม ออกจากที่พักไปเที่ยวป่า “เขาไม้งาม” เพื่อดูว่าป่าไม้ยังถูกตัดโค่นทำลายอยู่อีกหรือเปล่า หากยังถูกทำลายอยู่จะได้หาวิธียับยั้งตามที่จะทำได้ ทั้งที่รู้อยู่ว่าตนไม่มีอำนาจหน้าที่อะไรเหมือนเจ้าหน้าที่ของรัฐ ซึ่งมีอำนาจมีหน้าที่รับผิดชอบดูแลคุ้มครองป่าและสามารถจับกุมผู้ตัดโค่นทำลายป่ามาปรับมาอบรม ลงโทษตามเหตุ แต่เมื่อท่านไม่ทำตามหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย เป็นเหตุให้ป่าอันเป็นทรัพยากรล้ำค่าของชาติถูกทำลาย เปลี่ยนไปเป็นทรัพย์ส่วนบุคคล คนแล้วคนเล่าอยู่อย่างนั้น จึงเห็นว่าถึงคราวจำเป็นแล้วที่จะต้องช่วย เพื่อรักษาป่า ดูแลป่าและปลูกป่าบ้าง โดยพยายามให้กระทบกระเทือนน้อยที่สุด ทั้งฝ่ายเจ้าหน้าที่รัฐและราษฎรที่โค่นป่า

ผู้บันทึกพร้อมด้วยสามเณรทั้งสอง เมื่อเดินทางถึงเขตเขาไม้งาม ความเลวร้ายยังกัดกร่อนป่าให้เสียหายมีให้เห็นทั่วไป บางแห่งถึงกับเลี่ยนเตียน มีหลุมถ่านเพิ่มขึ้นหลายหลุม ไม้ที่ถูกตัดยังกองรวมอยู่หลายกอง และความเลวร้ายนั้นยังสำแดงออกด้วยการท้าทายอย่างยะโสดุดันว่า “เอ็งจะมีน้ำยาอะไรมาทำกูได้ เก่งจริงเชิญได้เลย” เหล่าไม้ที่ถูกตัดรวมกองกันอยู่คือปัญหาให้ต้องรีบแก้ หากแก้ไม่ได้หรือไม่แก้ การทำลายป่าก็จะไม่หยุดยั้งป่าจะลดน้อยหดหายไป เขาไม้งามก็จะกลายเป็นเขาหัวโล้นในอนาคต ผู้บันทึกจนปัญญาที่จะเข้าไปแก้ปัญหาของเจ้าหน้าที่ป่าไม้ เพราะท่านเป็นผู้ดูแลรับผิดชอบ ท่านควรจะแก้ของท่านเอง

“ไม่ได้ ท่านต้องช่วย ท่านช่วยได้” เสียงแว่าขึ้นในสำนึกให้ได้ยินแวบหนึ่งแล้วหายไป เสียงอะไร? มาจากไหน? หรือมาจาก............? ตกลงอาตมายินดีช่วย จึงหยิบกระดาษปากกาออกจากย่าม เขียนข้อความสั้น ๆ เข้าใจง่าย แล้วส่งให้สามเณรชาญยุทธและสามเณรโชดกไปปิดไว้ที่ริมหลุมถ่านบ้าง กองไม้บ้าง ที่ต้นไม้บ้าง ข้อความในกระดาษว่า “ห้ามตัดไม้ทำลายป่า เพื่อทำไร่ เผาถ่านอีกต่อไป” เขียนแต่เพียงเท่านั้นไม่ได้ลงชื่อ ที่ไม่เขียนชื่อเพราะท่านที่เผาถ่านย่อมรู้ว่าใครเขียน เมื่อเสร็จกิจก็เดินทางกลับที่พักน้ำตกแพง คอยฟังข่าวต่อไปว่า สิ่งที่ได้ลงมือทำลงไปจะมีผลตอบสนองในทางใด